فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
800
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
المُدَمِّرَة - ج مُدَمِّرات [ دمر ] ( اع ) : كشتى موج شكن واژ درافكن ، رزمناو . المُدَمَّس - [ دمس ] ( ط ) : غذائى است كه از باقلاى پوست كنده و ترشى و نمك و روغن تهيه مىشود . المَدْمَع - ج مَدَامِع [ دمع ] : جاى اشك ، مجراى اشك . المِدْمَك - [ دمك ] : آنچه كه با آن خمير نان را پهن كنند . المُدْمِن - [ دمن ] على : معتاد ، پيوسته كار . المَدْمُوغ - [ دمغ ] : آنكه سر او شكافته شده تا بدماغ رسيده است . مَدَّنَ - تَمْدِيناً [ مدن ] المدائنَ : شهر سازى و آبادانى كرد . المُدَنَّر - [ دنر ] : « الثَوْبُ المُدَنَّر » : جامه اى كه بر روى آن نقش و نگارى بسان دينار باشد . المُدْنِف - [ دنف ] : مشرف به مرگ ، كسى كه در حال جان كندن است . المُدَنِّق - [ دنق ] : آنكه از شدت سرما مرده است . المُدْهامَّة - [ دهم ] : « حديقةٌ مُدْهامَّةٌ » : باغ سر سبز و پر از طراوت و سبزى . المُدْهُن - ج مَدَاهِن [ دهن ] : روغن دان ، دبهء روغن . المُدْهِن - [ دهن ] : چرب ، روغنى . المَدهُوس - [ دهس ] : آنكه ماشين به او سخت زده و از روى وى گذشته است . المَدْهُوش - [ دهش ] : سرگردان و آشفته . المَدُود - [ دود ] : « طَعامٌ مَدُودٌ » : غذائى كه در آن كرم افتاده است . المَدُوف - [ دوف ] : « دواءٌ مَدُوفٌ » : داروئيكه در آب ذوب و حلّ شده باشد . المُدَوَّر - [ دور ] : آنچه كه بر شكل دايره باشد . المَدْوَرَة - [ دور ] : پاشنهء درب . المِدْوَك - [ دوك ] : سنگى كه بر روى آن يا با آن عطر سايند . المَدْوُوف - [ دوف ] « دواءٌ مَدْوُوفٌ » : مرادف ( المَدُوف ) است . المُدَوَّن - [ دون ] : تدوين شده ، ثبت شده . المُدْيُ - ج أَمْداء [ مدي ] : پيمانه ايست در سوريه و مصر كه معادل 19 صاع است . المَدِيّ - ج أَمْدِيَة [ مدي ] : حوض كه گرداگرد آن سنگ نباشد ، آب كه از حوض روان شود و پليد گردد . المِدْيان - ج مَدَايِين [ دين ] : آنكه بسيار به مردم وام دهد يا وام ستاند ، اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود . المُدِيء - [ دوأ ] : بيمار . المُدْيَة - [ مدي ] : پايان و نهايت ، - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيات : كارد يا تيغ بزرگ ؛ « مُدْيَةُ القَوْس » : قبضهء كمان . المَدْيَة - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيَات و مُدَيَات [ مدي ] : تيغ بزرگ ، چاقوى آشپزخانه . المِدْيَة - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيَات و مُدَيَات [ مدي ] : مرادف ( المَدْية ) است . المَدِيح - ج مَدَائِح : آنچه كه با آن ستايش كنند . المَدِيد - [ مدّ ] : علف و گياه ، يكى از بحور عروضى شعر است ، - ج مُدُدٌ : كشيده و دراز ؛ « عُمُرٌ مَدِيدٌ » : عمر طولانى ؛ « قَدٌّ مَدِيدٌ » : قامت بلند ؛ « فلانٌ مديدُ القامة » : او قد و قامت بلند دارد . المُدَيْدَة - [ مدّ ] : زمانى كوتاه . المَدِيدَة - [ مدّ ] : كشيده شده ، بلند ؛ « قَدَّةٌ مديدة » : زن بلند بالا . المُدِير - [ دور ] : متصدى رسيدگى به چيزى ، ادارهء كننده بخشى يا اداره يا دايره اى از كشور ؛ آنكه عهده دار اداره عمومى يا خصوصى است ؛ « مدير التربية » : مدير امور تربيتى ؛ « مدير المؤسّسة » : رئيس مؤسسه . المَديِر - [ مدر ] : « حائِطٌ مَديِرٌ » : ديوار گلي . المُدِيرِيَّة - [ دور ] : بخشى از ادارهء دولتى كه زير نظر مدير كل مىباشد . المَدِيكَة - [ ديك ] : « أَرْضٌ مَدِيكَةٌ » : زمين پر از خروس . المُدِيم - [ دوم ] : آنكه از بينى او خون جارى مىشود . المُدِين - [ دين ] : وام دهنده ، طلبكار . المَدِين - [ دين ] : وام گيرنده ، بنده ، بدهكار ؛ « كانَ مَدِيناً لِفُلان » : فلانى حقى بر او داشت و او مديون لطف او بود . المَدِينَة - [ دين ] : مؤنث ( المَدِين ) است . المَدِينَة - ج مُدْن و مُدُن و مَدَائِن [ مدن ] : شهرستان ، شهر ( يثرب ) در كشور عربستان ؛ ؛ « مَدِينَة السّلام » : بغداد . المَدْيُون - [ دين ] : بدهكار ، كسى كه تعهدى را بايد بپردازد . مُذْ - از آن گاه ، از آن هنگام . اين كلمه از حروف جاره است و هر گاه براى زمان گذشته بيايد به معناى ( مِنْ ) مىباشد مانند : « ما رأيْتُه مُذْ يوم الأحد » : او را از روز يكشنبه تا كنون نديدهام ، و هر گاه براى زمان حال بيايد به معناى ( في ) مىباشد مانند : « رأيتُه مُذْ شهرنا » : در اين ماه او را ديدم ، و گاهى به معناى ( مِنْ ) و ( الى ) مىآيد مانند ( ما رأيتُه مُذْ ثلاثة أيّام « : او را از سه روز قبل يا تا سه روز قبل نديدهام ، اين كلمه مخفف است از ( مُنْذُ ) بدليل آنكه ( ذال ) مُذْ را در التقاء ساكنين خبر مىدهند مانند : » مُذُ اليومِ « : از امروز . مِذْ - مرادف ( مُذْ ) است . مَذَى - - مَذْياً [ مذي ] الفرسَ : اسب را براى چرا روانه كرد . مَذَّى - تَمْذِيَةً [ مذي ] الفرسَ : مرادف ( مذى ) است . المَذَاخِر - [ ذخر ] : رودهها ، جاهاى تو خالى ، قسمتهاى پائين شكم ، رگها . المَذَاد - [ ذود ] : چراگاه . المَذَارِع - [ ذرع ] : آباديهاى ميان روستا و بيابان ، پاى ستوران . المَذَارِف - [ ذرف ] : مجراى اشكها . المَذَارِيع - [ ذرع ] : مرادف ( المَذَارِع ) است . المَذَّاع - : كسى كه راز را پنهان نمىكند ، بيوفا ، دروغگو ، بى ثبات ؛ « ظِلٌّ مَذّاع » : سايهء كوتاه و زود گذر .